10 pytań do specjalisty ABA i czerwone flagi

Współczesna etyczna ABA powinna być indywidualna, oparta na ocenie a nie na założeniach, zorientowana na funkcjonalne cele, ze stałym zbieraniem danych, z szacunkiem do godności dziecka. To sformułowanie BACB, nieco przeredagowane. Jeśli coś z tego jest naruszone, warto szukać innego specjalisty.

1. Kwalifikacja

"Jakie macie wykształcenie i certyfikację w ABA? Czy macie superwizora?"

* Dobra odpowiedź. Wymienia kierunkowe wykształcenie, kursy, certyfikacje. Może pokazać dokumenty
* Niepokoi. Nie ma żadnego kierunkowego wykształcenia. Nie może wymienić swojego superwizora

2. Doświadczenie z waszym profilem

"Z jakimi dziećmi zwykle pracujecie? Czy macie doświadczenie z profilem podobnym do naszego dziecka?"

* Dobra odpowiedź. Opisuje doświadczenie, otwarcie mówi o granicach kompetencji
* Niepokoi. "Pomagam wszystkim jednakowo"

3. Ocena

"Jak oceniacie potrzeby dziecka? Czy robicie funkcjonalną ocenę zachowania?"

* Dobra odpowiedź. Wyjaśnia o obserwacji, wywiadach, możliwie standardyzowanych narzędziach, funkcjonalnej analizie wyzwalaczy
* Niepokoi. "Test nie jest potrzebny, po prostu zaczniemy"

4. Czynniki medyczne i sensoryczne

"Czy bierzecie pod uwagę medyczne, sensoryczne i komunikacyjne przyczyny zachowania?"

* Dobra odpowiedź. Zaleca ocenę medyczną, jeśli potrzeba. Pracuje w zespole z lekarzem, logopedą, terapeutą zajęciowym
* Niepokoi. "To nieważne, najważniejsza jest dyscyplina"

5. Cele

"Jak są tworzone cele? Czy możemy je uzgadniać?"

* Dobra odpowiedź. Wspólne planowanie. Przejrzyste, mierzalne funkcjonalne cele
* Niepokoi. "Cele znamy tylko my"

6. Etyka celów

"Czy cele są skierowane na komunikację i samodzielność, a nie na to, żeby dziecko wyglądało niezauważalnie?"

* Dobra odpowiedź. Podkreśla jakość życia, bezpieczne stymulowanie, neuroróżnorodność
* Niepokoi. "Cel to żeby nie było widać cech autystycznych"

7. Metody

"Jakich metod używacie? Czy stosujecie kary?"

* Dobra odpowiedź. Pozytywne wzmocnienie, zmiana środowiska, minimum kar lub brak szkodliwych praktyk
* Niepokoi. Fizyczny przymus, izolacja, krzyk jako "wychowanie"

8. Reakcja na odmowę dziecka

"Co robicie, jeśli dziecko płacze, odmawia lub jest wyraźnie przeciążone?"

* Dobra odpowiedź. Bierze pod uwagę asent dziecka, prawo do przerwy, adaptację planu
* Niepokoi. "Ignorujemy, dopóki nie przestanie," "musi się przyzwyczaić"

9. AAC i stymulowanie

"Jak odnosicie się do AAC i samostymulowania?"

* Dobra odpowiedź. Wspiera AAC. Odróżnia bezpieczne stymulowanie od ryzykownego
* Niepokoi. "AAC przeszkodzi mowie," "stymulowanie zakazujemy"

10. Dane i udział rodziców

"Jak mierzycie postęp i czy możemy być obecni i uczyć się?"

* Dobra odpowiedź. Regularne zbieranie danych, wykresy, przegląd celów z rodzicami, treningi dla rodziny
* Niepokoi. "Widzimy bez danych," "rodziców prosimy, żeby nie ingerowali"

---

Czerwone flagi (od razu szukajcie innego specjalisty)

* obiecują "wyleczyć autyzm" lub "zdjąć diagnozę za rok"
* gwarantują 100% wynik
* mówią, że rodzice nie muszą być zaangażowani
* nie pytają o zdrowie, sen, odżywianie, potrzeby sensoryczne
* nie wyjaśniają celów i metod
* taki sam program dla wszystkich dzieci
* przymus do długiego kontaktu wzrokowego mimo dyskomfortu
* zakaz jakiegokolwiek stymulowania jako "złego nawyku"
* ignorowanie płaczu i strachu, "wychowanie" przez wstyd i krzyk
* "AAC przeszkodzi mowie"
* odmowa współpracy z lekarzami, logopedami, terapeutami zajęciowymi

Jeśli specjalista ma 1-2 flagi, zapytajcie o doprecyzowanie. Jeśli 3+, idźcie do innego. Etycznych i kompetentnych specjalistów jest dość.