Zabawa i aktywność ruchowa w domu

Od razu to najważniejsze. Zabawa nie wymaga kupionego kompletu z reklamową obietnicą "rozwinie mózg w 30 dni." Najlepsze materiały do zabawy to zwykłe rzeczy domowe i wasza obecność.

Ten tekst o tym, jak wmontować rozwój w codzienne życie, bez specjalnego sprzętu i bez wyczerpania.

Zabawa już jest w zwykłych sprawach

Większość tego, co robicie w domu, można przekształcić w zabawę.

• Wieszanie prania. "Pomóż powiesić koszulę. Znajdź moją czerwoną koszulę. Daj klamerkę."
• Gotowanie jedzenia. "Trzymaj miskę. Wsyp tę kaszę. Zamieszaj łyżką."
• Sprzątanie. "Znajdź wszystkie czerwone samochodziki i włóż do pudełka. Teraz niebieskie."
• Kąpiel. Przelewanie wody z kubka do kubka. Zabawki-stateczki. Bąbelkowe pianowe "malowanie" na ścianach.
• Spacer. Szukać listków, kamyczków, liczyć kroki do zakrętu.

To nie "zabawa specjalnie dla rozwoju." To obecność i interakcja w zwykłych czynnościach. To wystarcza dla wielu celów.

Zabawa nie ma wymagać ciszy i stabilnego nastroju

Czasem rodzice czekają "aż dziecko będzie w dobrym nastroju, wtedy się pobawimy." Czekać można długo.

Lepiej włączyć się w to, czym dziecko jest zajęte teraz. Jeśli kręci kołem samochodzika, kręćcie też. Jeśli układa klocki w linię, nie próbujcie "budować wieżę." Układajcie linię obok. Bawcie się na jego terytorium.

Z czasem dziecko może zacząć przyjmować wasze propozycje. Ale to nie szybko i nie liniowo.

Proste zabawy bez zabawek

Niektóre rzeczy kosztują zero.

• Zabawa w chowanego. Z dużym kartonem lub po prostu za kanapą. Rozwija rozumienie stałości obiektu i interakcję społeczną.
• "A kuku." Zwykła, z kocem lub rękami. Podstawowa zabawa społeczna.
• Piosenka z ruchami. Jakakolwiek dziecięca ze znanymi gestami. Dziecko uczy się naśladować ruchy.
• Taniec do muzyki. Po prostu razem. Dziecko modeluje ruchy dorosłego.
• Chowanie w pokoju. Znajdź ulubioną zabawkę. Ciepło-zimno (dla starszych).

Motoryka mała, co to jest i po co

Motoryka mała to zdolność robienia precyzyjnych ruchów palcami. Trzymać łyżkę. Zapinać guziki. Rysować. Pisać.

To nie "piękna kaligrafia." To podstawowa umiejętność dla samodzielności i nauki.

Co rozwija motorykę małą w zwykłym życiu.

• Klamerki. Przypinać na sznurek, na ubranie, na brzeg miski.
• Koraliki. Duże, nawlekać na sznurek.
• Sortowanie kasz. Wsypać do miski różne kasze, potem sortować do osobnych kubków.
• Naklejki. Odkleić i nakleić.
• Plastelina. Ugniatać, odrywać kawałki.
• Bezpieczne nożyczki. Ciąć papier.
• Kroplomierz lub strzykawka. Przelewać wodę.
• Pędzel i woda na ścianie w łazience. Malować wodą.

Dla większości z tego nie trzeba kupować specjalnych zestawów. Zwykłe z kuchni i szafy ze środkami czystości.

Ruch i motoryka duża

Osobny temat. Ruch jest ważny dla rozwoju mózgu, snu, regulacji nastroju.

15-20 minut aktywnego ruchu na dzień to podstawowe minimum. Nie koniecznie w jednej sesji. Można rozbić.

Pomysły.

• Czołganie. Pod stołem, przez tunel z poduszek, po kanapie.
• Skoki. W miejscu, z niskiego krzesła, ze skakanką (dla starszych).
• Huśtanie. Na huśtawce. Na waszym kolanie.
• Chodzenie po linii. Narysujcie na podłodze taśmą. Iść, nie schodząc.
• Przenoszenie. Pomóc przenieść lekkie rzeczy z jednego pokoju do drugiego.
• Taniec. Jakakolwiek rytmiczna muzyka.
• Rzucać-łapać. Miękka piłeczka, z bliskiej odległości.

To nie "sport." To ruch w zwykłym środowisku.

Adaptacje dla dzieci z odmiennościami motorycznymi

Jeśli dziecko ma MPD, hipotonię, spastyczność, przestrzegajcie zaleceń fizjoterapeuty. Nie improwizujcie z ćwiczeniami, które mogą zaszkodzić.

Ogólne zasady.

• Zabawy w siadzie. Większość tego, co opisano wyżej, można adaptować na siedzenie. Huśtanie na kolanie. Rysowanie przy stole. Zabawa z klamerkami.
• Powierzchnie podpierające. Poduszki pod krzyż, bariery, żeby nie padać do przodu.
• Duża piłka. Do treningu równowagi pod nadzorem.
• Miękka przestrzeń. Dywanik, gdzie można bezpiecznie upaść.
• Ruchy pasywne. Jeśli aktywny ruch jest ograniczony, kołysanie nogi, obracanie ramionami, delikatny masaż rąk i nóg.

Każde dziecko jest inne. Pytajcie swojego fizjoterapeuty o konkretne ćwiczenia, które pasują waszemu dziecku.

Ile czasu i kiedy się zatrzymać

Zabawa nie ma być maratonem. 5-15 minut aktywnej interakcji to już dużo. Dziecko nie jest zobowiązane bawić się "poprawnie" cały dzień.

Sygnały, że pora się zatrzymać.

• Dziecko się zmęczyło, zamyka oczy lub się kładzie.
• Traci zainteresowanie, odwraca się.
• Staje się rozdrażnione.
• Szuka waszej stałej uwagi zamiast zabawy z przedmiotami.

Zróbcie przerwę. Zaproponujcie cichą aktywność. Albo po prostu posiedźcie obok bez wymagań.

Zabawa i ekran

Złożony temat. AAP zaleca, do 2 lat, minimum czasu przy ekranie (rozmowy wideo z krewnymi to osobno). Od 2 lat, jakościowa dawkowana treść, w granicach godzinki dziennie, najlepiej razem z dorosłym.

To nie "zakaz bajek." To balans. Bajki nie zastępują żywej interakcji. Dziecko może pokochać bajki, to normalne. Ale zabawa, ruch, wspólna uwaga rozwijają się tylko w żywej interakcji.

Jeśli dziecko trudno przełącza się z ekranu, wprowadźcie wizualne ostrzeżenia. "Jeszcze 5 minut, potem wyłączamy." Minutnik, który widać. Spokojne wyłączenie.

Błąd, który często się popełnia

"Kupimy jeszcze jedną grę edukacyjną."

Czasem nowa zabawka daje 2 dni zainteresowania, potem leży. Zabawa nie odbywa się w zabawce. Odbywa się w interakcji.

5 minut, gdy bawicie się z dzieckiem na jego terytorium, daje więcej niż nowy klocki za 500 hrywien.

I ostatnie

Nie jesteście zobowiązani być idealnym "rodzicem rozwojowym." Jesteście żywym dorosłym, który jest obok. To już dużo.

Jeśli macie 10 minut, spędźcie je z dzieckiem bez telefonu. Jeśli nie, poproście kogoś innego, żeby z nim pobył.

Małe momenty obecności to to, co kształtuje jego rozwój. Nie godzinne "zajęcia rozwojowe."

Co dalej

Przeczytajcie "Bezpieczeństwo w domu i zachowanie jako komunikacja." To ostatni materiał w kategorii, o podstawowych zasadach bezpieczeństwa i o tym, dlaczego "złe zachowanie" jest często sygnałem, a nie pomówieniem dziecka.